Sağlık turizmi kurumlarının siteleri yapay zekâya hazır mı? 2026 araştırması

Yabancı hasta artık klinik ararken yalnızca Google’a değil, ChatGPT, Perplexity ve Google’ın yapay zekâ yanıtlarına da soruyor. Bu yanıtlarda hangi hastanenin anılacağı, büyük ölçüde o hastanenin web sitesinin bu sistemler tarafından ne kadar kolay okunup anlaşıldığına bağlı. Türkiye’de uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi olan kurumların sitelerinin bu açıdan nerede durduğunu ölçen bir çalışma bulamadık; biz de kendimiz ölçtük. Sağlık Bakanlığı’nın yetkili kuruluş listesinden rastgele seçtiğimiz 50 özel hastane ve tıp merkezinin sitelerini 27 Ekim 2026’da tek tek inceledik. Bu yazıda yöntemi, bulguları ve kliniğinizin sitesi için çıkan dersleri paylaşıyoruz.

1. Kısaca: ne bulduk?

2. Yöntem: neyi, nasıl ölçtük?

Çerçeve: Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi olan kuruluş listeleri (hastaneler, tıp merkezleri, muayenehaneler ve diğer sağlık tesisleri). Ekim 2026’da indirdiğimiz listelerde toplam 4.732 kayıt vardı: 549 hastane, 135 tıp merkezi, 2.471 muayenehane ve 1.577 diğer sağlık tesisi.

1. Örneklem: Listedeki 334 özel hastaneden 40, 132 özel tıp merkezinden 10 kurum, sabit bir başlangıç değeriyle rastgele seçildi.
2. Site eşleştirme: Listede web sitesi bilgisi yer almadığı için her kurumun sitesini adıyla aradık; ana sayfadaki kurum ya da grup adını kontrol ederek doğruladık. 50 kurumun 40’ında resmî site doğrulandı. Zincir hastaneler ortak alan adı kullandığı için bu 40 kurum 31 alan adına karşılık geldi; ölçümler alan adı düzeyinde yapıldı.
3. Ölçüm: 27 Ekim 2026’da, kendini açıkça bir araştırma aracı olarak tanıtan bir istemciyle, her alan adına 4–5 istek gönderildi. Ana sayfa JavaScript çalıştırılmadan okundu; robots.txt, site haritası ve llms.txt dosyaları kontrol edildi.
4. Raporlama: Sonuçları kurum adı vermeden, toplu olarak paylaşıyoruz. Amaç kurumları sıralamak değil, sektörün genel durumunu göstermek.

Muayenehaneler ve diğer sağlık tesisleri yetkili kuruluşların büyük çoğunluğunu oluşturuyor, ancak bu ölçüme dahil edilmedi. Ön denemede, rastgele örneklemden adıyla aradığımız 10 muayenehanenin hiçbirinde kuruma ait, doğrulanabilir bir site bulamadık; aramalarda yalnızca doktor rehberleri ve hastane profil sayfaları çıktı. Bu da başlı başına bir bulgu: küçük kurumların önemli bir kısmı internette kendi sitesiyle değil, üçüncü taraf platformlarla temsil ediliyor.

3. Bulgular bir bakışta

Not: Oranlar ölçüm yapılabilen alan adı sayısına göredir: robots.txt için 29, ana sayfa ölçümleri için 28 alan adı. Yalnızca ana sayfa ölçüldü.

4. robots.txt: kimse engellemiyor, kimse karar da vermiyor

Yapay zekâ şirketleri iki farklı tür bot kullanır. Eğitim botları (GPTBot, ClaudeBot, Google-Extended, CCBot gibi) içeriği model eğitimi için toplar. Arama ve kullanıcı botları (OAI-SearchBot, ChatGPT-User, Claude-SearchBot, PerplexityBot) ise kullanıcı bir soru sorduğunda yanıtı oluşturmak ve kaynak göstermek için sayfayı okur. Hastane sitesinin yapay zekâ yanıtlarında kaynak olarak görünmesi için asıl önemli olan ikinci gruptur.

Not: Eğitim botlarını engelleyen 3 sitenin üçü de Cloudflare’in yönettiği robots.txt’yi kullanıyor: arama botlarına izin verip eğitim botlarını engelliyor ve Content-Signal satırıyla (search=yes, ai-train=no) tercihini bildiriyor.

Tablo net: hiçbir site yapay zekâ aramasına kapalı değil, ama yalnızca 29 sitenin 5’i herhangi bir yapay zekâ botunu adıyla anıyor. Geri kalan 24 site için durum bilinçli bir tercih değil, robots.txt yazıldığında bu botların henüz gündemde olmamasının sonucu. Bu bir sorun değil; ancak eğitim ve arama ayrımını kendi politikanıza göre yapmak istiyorsanız, bunun için robots.txt’ye birkaç satır eklemek yeterli. Hangi botun ne iş yaptığını PerplexityBot ve yapay zekâ botları rehberimizde ayrıntılı anlattık.

5. Bot doğrulama ekranları: görünmeyen engel

robots.txt izin verse de bir siteye erişim, içerik dağıtım ağının (CDN) bot yönetimi ayarlarına da bağlıdır. Ölçüm sırasında 31 alan adının 2’si, kendini açıkça tanıtan araştırma istemcimize ana sayfa yerine “tarayıcınız doğrulanıyor” ekranı döndürdü; 1 alan adında bu ekran aralıklı olarak çıktı, 1 site de bakım modundaydı.

Bu, gerçek yapay zekâ botlarının engellendiği anlamına gelmez: Cloudflare gibi hizmetler doğrulanmış botlara farklı davranabilir. Ama bot yönetimi ayarlarının, robots.txt’de verdiğiniz kararla çelişip çelişmediğini kontrol etmek gerekir. Örneğin robots.txt’de PerplexityBot’a izin verip CDN’de tüm otomatik trafiğe doğrulama ekranı göstermek, botu fiilen dışarıda bırakabilir. Kendi sitenizde CDN panelindeki yapay zekâ botu ayarlarını robots.txt ile birlikte gözden geçirin.

6. Yapısal veri: yapay zekâ kurumu nasıl tanıyor?

Yapısal veri (JSON-LD), sayfadaki bilgiyi makinenin anlayacağı biçimde etiketler: “bu bir hastanedir, adresi şudur, şu branşlarda hizmet verir, şu doktorlar çalışır”. Yapay zekâ sistemleri ve arama motorları bu etiketleri kurumu doğru tanımak ve bilgileri birbirine bağlamak için kullanır.

• 13 site (%46) kendini Hospital, MedicalOrganization ya da IndividualPhysician gibi tıbbi bir türle işaretliyor.
• 10 site yapısal veri kullanıyor ama yalnızca genel türlerle (WebSite, Organization, BreadcrumbList); kurumun bir sağlık kuruluşu olduğu makineye söylenmiyor.
• 5 site (%18) ana sayfada hiç yapısal veri kullanmıyor.
• Sık sorulan sorular işaretlemesi (FAQPage) yalnızca 1 sitede, kişi işaretlemesi (Person, genellikle doktor) 7 sitede var.

Yapay zekâ yanıtları çoğunlukla “İstanbul’da saç ekimi yapan JCI akrediteli hastaneler” gibi soruları yanıtlar. Kurum türü, konum, branş ve doktor bilgisi yapılandırılmış olarak verilmediğinde, sistem bunu sayfa metninden tahmin etmek zorunda kalır. Tahmin her zaman yanlış değildir, ama rekabette yapılandırılmış veriyi verenler bir adım öndedir.

7. Dil sürümleri: sağlık turizminin en büyük açığı

Örneklemdeki kurumların hepsi uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi sahibi; yani yabancı hastaya hizmet vermeye yetkili. Buna rağmen 28 sitenin yalnızca 11’i (%39) ana sayfada hreflang etiketiyle başka dil sürümlerini bildiriyor.

hreflang, arama motorlarına ve onların verisini kullanan yapay zekâ sistemlerine “bu sayfanın Almanca sürümü şu adreste” der. Bu etiket olmadığında Almanca soru soran bir hastaya Türkçe sayfa önerilebilir ya da dil sürümleri ayrı ve ilgisiz sayfalar gibi değerlendirilebilir. Bazı kurumlar dil sürümlerini ayrı alan adlarında ya da yalnızca JavaScript ile çalışan bir dil seçicide tutuyor olabilir; bu ölçüm yalnızca ana sayfadaki etiketlere baktı. Yine de tablo açık: yabancı hasta için yapılan yatırımın önemli bir kısmı, dil sürümlerinin makineye doğru tanıtılmaması yüzünden görünmez kalıyor olabilir.

8. İyi haber: içerik okunabilir durumda

2024’te yayımlanan bağımsız ölçümlere göre büyük yapay zekâ tarayıcılarının çoğu sayfaları JavaScript çalıştırmadan okuyor. Bu yüzden içeriği yalnızca tarayıcıda JavaScript ile oluşturan siteler bu botlara boş görünebilir.

Ölçtüğümüz 28 ana sayfanın hiçbiri bu durumda değildi: JavaScript çalıştırılmadan okunan metin medyan yaklaşık 1.060 kelime, en düşük değer 500 kelimenin üzerindeydi. Site haritası 28 sitenin 26’sında, sayfa açıklaması ve canonical etiketi 23’ünde vardı; hiçbir ana sayfa arama motorlarına kapatılmamıştı. Yani sektör, klasik SEO’nun temellerini büyük ölçüde atmış durumda. Eksik olan, bu temelin üzerine kurulan yapay zekâ katmanı.

9. Kliniğiniz için kontrol listesi

Araştırmanın bulguları, sağlık turizmi yapan her klinik ve hastane için kısa bir kontrol listesine dönüşüyor:

1. Sitenizin adınızla bulunduğundan emin olun: Kurum adınızı aratın; ilk sonuçta kendi siteniz değil de bir rehber çıkıyorsa yapay zekâ da sizi o rehber üzerinden tanır.
2. robots.txt’de karar verin: Arama botlarına (OAI-SearchBot, ChatGPT-User, Claude-SearchBot, PerplexityBot) açıkça izin verin; eğitim botları için kendi politikanızı yazın.
3. CDN ayarlarını robots.txt ile uyumlu tutun: İzin verdiğiniz botlara doğrulama ekranı gösterilmediğini kontrol edin.
4. Kurum türünü yapısal veriyle söyleyin: Hospital, MedicalClinic ya da Dentist türünü; adres, telefon, branşlar ve doktorlarla birlikte işaretleyin.
5. Dil sürümlerini hreflang ile bağlayın: Her dil sürümü diğerlerini ve kendisini göstersin.
6. Sık sorulan soruları işaretleyin: Fiyat aralığı, süreç, konaklama gibi soruları sayfada yanıtlayın ve FAQPage ile işaretleyin. Sağlık hizmetlerinin tanıtımına ilişkin kurallara uyun.
7. llms.txt ekleyin: Henüz bir öneri ve büyük yapay zekâ şirketleri kullandıklarını resmî olarak doğrulamadı; ama hazırlaması bir saat sürer ve sektörde yaygın olmadığı için fark yaratır.
8. İçeriği JavaScript’e bağımlı yapmayın: Yeni site yaptırırken metnin sunucuda üretildiğinden emin olun.

Yapay zekâ aramasının genel mantığını Klinikler yapay zekâ aramalarında nasıl görünür? yazımızda, sitenin temel yapısını klinik web sitesinde olması gerekenler yazımızda anlattık.

10. Sınırlılıklar

• Örneklem küçük: 28–31 alan adında bir oran yaklaşık ±15–18 puanlık belirsizlik taşır. Sonuçlar genel eğilimi gösterir, kesin yüzdeleri değil.
• Yalnızca ana sayfa: Tedavi ve doktor sayfalarında yapısal veri ve dil etiketleri farklı olabilir.
• Zincir etkisi: Zincir hastaneler aynı alan adını paylaştığı için alan adı düzeyinde ölçtük; kurum düzeyinde oranlar farklı olabilir.
• Site eşleştirme: 10 kurumun sitesini bulamadık ya da doğrulayamadık; bu kurumların sitesi olmadığı anlamına gelmez.
• CDN davranışı: Gerçek yapay zekâ botlarının ölçüm istemcimizden farklı karşılanması mümkündür.
• Tek gün: Ölçüm 27 Ekim 2026’da yapıldı; siteler sürekli değişir.

Bu araştırmanın bulgularını kaynak göstererek kullanabilirsiniz. Ölçümü belirli aralıklarla tekrarlayıp sonuçları güncellemeyi planlıyoruz.

11. Sonuç

Türkiye’nin yetkili sağlık turizmi kurumları, yapay zekâ aramasına teknik olarak kapalı değil; ama kendilerini bu sistemlere tanıtmak için gereken adımların çoğunu henüz atmamış durumda. Bu, erken davranan klinikler için bir fırsat: yapısal veri, hreflang, net bir robots.txt politikası ve llms.txt, birkaç günlük işle tamamlanabilir ve rakiplerin çoğunun henüz yapmadığı bir fark yaratır.

Kliniğinizin sitesini bu ölçütlerle birlikte inceleyelim: klinik SEO ve özel tasarım web site hizmetlerimize göz atın ya da ücretsiz görüşme planlayın.

Sık sorulan sorular

SEO optimizasyonu sayfasını inceleyin